ਧਰਮ ਸ਼ਬਦ ‘ਧ੍ਰਿ’ ਧਾਤੂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ’। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਉਹ ਉੱਚੇ ਸੁੱਚੇ ਗੁਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਜਿਊਣ ਦੀ ਇੱਕ ਜੁਗਤ ਹੈ।
ਧਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼
ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ: ਹਰ ਧਰਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਉਪਕਾਰ: ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਸਭ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋਇ” – ਭਾਵ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।
ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ: ਧਰਮ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ
ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਘਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਧਰਮ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ‘ਸੰਤੋਖ’ ਅਤੇ ‘ਧੀਰਜ’ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ: ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਇਬਾਦਤ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਉਹ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ: ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਸਵਾਰਥ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
“ਧਰਮ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਵੰਡੀਆਂ ਪਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵੰਡਣਾ ਹੈ।”
ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਵਰਗ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
